Farnese

Farnese (region Lacjum, prowincja Viterbo) to spokojne, autentyczne miasteczko Tuscii – z labiryntem kamiennych uliczek, domami z tufu i atmosferą „slow”, idealne dla osób szukających ciszy, spacerów w naturze i dogodnego miejsca do odkrywania skarbów okolicy.

Krótko o historii

Okolica Farnese była zamieszkana już od paleolitu, a w epoce brązu (XII-X wiek p.n.e.) i później silnie zaznaczyła się tu cywilizacja etruska (m.in. w drogach i obrzędach pogrzebowych). W średniowieczu wieś rozwinęła się w okolicy dzisiejszego centrum, pojawia się w dokumencie z 1210 r. Od końca XIII w. silnie wiąże się z rodem Farnese, który odcisnął największe piętno w okresie renesansu.

Mapa przedstawiająca okresy powstawania zabudowań starego miasta Farnese. Pomarańczowym kółkiem zaznaczono położenie Casa di Asate.

Co warto zobaczyć w samym miasteczku

Stare miasto – wejście przez Porta Nuova (1613). To największy skarb Farnese, labirynt wąskich uliczek i kamiennych domów ozdobionych roślinami, w którym płynie życie nieustannie od czasów średniowiecza.
La Rocca – dawniej twierdza, później rezydencja; wchodzi się do niej również od Porta Nuova.
Kościół Santa Maria della Neve – najstarsze miejsce kultu w Farnese, z bardzo długą historią i ciekawymi detalami we wnętrzu.
Pałac Ceccarini Chigi (ratusz) – budynek o charakterystycznym układzie, z elementami dekoracji i salami, gdzie prezentowane są m.in. przeniesione freski.
Fontanna na placu – związana z akweduktem doprowadzającym wodę do centrum pod koniec XIX w. (projekt Cesare Tuccimei).
Kościół Santissimo Salvatore – główna świątynia Farnese: rozbudowana w 1596 r.; są tu m.in. dzieła przypisywane Orazio Gentileschi i Anton Maria Panico oraz relikwie św. Flawiusza (patrona do 1815 r.).
Pałac Platoni – można rozpoznać po efektownym portalu (nawiązującym do portalu Palazzo Farnese w Capraroli).
Muzea:
- Museo Civico “F. Rittatore Vonwiller” – setki zabytków od prehistorii po epokę nowożytną, także związanych z Selva del Lamone.
- Mostra Permanente “Sulle ali della Storia” (otwarta 2024) – przestrzeń pamięci o lokalnych wydarzeniach II wojny światowej.

Selva del Lamone – „las z kamienia”

Kilka kilometrów od Farnese zaczyna się Riserva Naturale Selva del Lamone: ponad 2000 ha dzikich lasów, wąwozów i ścieżek na krajobrazie uformowanym przez dawne potoki lawy (ok. 150–50 tys. lat temu). Rezerwat ustanowiono w 1994 r.

W dolinie rzeki Olpeta są też popularne cele spacerów – wodospady Cascata del Pelicotonno i Cascata di Salabrone – a na skraju rezerwatu leży kompleks Santa Maria di Sala (średniowieczny, z XII w., restaurowany w latach 2013–2014).

Farnese i Pinokio

Farnese ma też filmową tożsamość: w 1971 r. Luigi Comencini wybrał je jako jeden z głównych planów swojego serialu „Le avventure di Pinocchio”. Dziś miasteczko jest promowane jako „Il Borgo di Pinocchio” – można przejść trasę w pięciu punktach oznaczonych tablicami z fotosami z filmu, ciekawostkami i opisem konkretnych miejsc zdjęciowych.

Zobacz stronę poświęconą Farnese oraz na naszej stronie gdzie warto pojechać w okolicach Farnese: